Vragen en antwoorden

Vragen aan Tamira

Beantwoord door Tamira, hoort zelf stemmen, personage in de film.

Over hoe het begon, hoe de stemmen klinken, hoe zij ermee leerde werken en wat zij anderen wil meegeven.

Hoe het begon

Wanneer hoorde je voor het eerst een stem, en wat gebeurde er op dat moment?

Tijdens een burn-out in 2020, werd ik geconfronteerd met enorme chaos en oorlog in mijn hoofd. Naast een overprikkeld zenuwstelsel, hoorde ik van alles wat ik niet kon duiden. Enige tijd later veranderde die chaos en oorlog in een megafoon.

Wist je meteen dat het een stem was, of dacht je eerst iets anders?

Ik wist niet dat het stemmen waren. Voor mij was het een megafoon met allerlei boodschappen. Pas toen ik met Dirk ging werken, werd ik mij bewust van het feit dat de megafoon bestond uit verschillende stemmen die allemaal een andere intentie en dus ook andere boodschap hadden.

Hoe oud was je, en wat speelde er toen in je leven?

Dat wil ik hier niet beantwoorden, dat is privé. Je mag me een andere vraag stellen.

Hoe lang heb je het voor jezelf gehouden, en waarom?

Ik heb het niet bewust voor mijzelf gehouden. Ik had er simpelweg geen woorden voor, voor deze ervaring. Wel was ik sinds mijn burn-out binnen én buiten de GGZ, zoekende naar iemand die mij kon ondersteunen in het uitpluizen en wegwijs worden in al die chaos en oorlog in mij. Diverse wegen heb ik bewandeld en meerdere hulpverleners hebben de revue gepasseerd maar omdat ik zelf nog geen taal/woorden had voor wat ik ervoer, was het moeilijk anderen hierin mee te kunnen nemen.

Was je bang? Waarvoor precies?

Voor mij was de periode dat ik aan het ‘zoeken’ was naar de voor mij passende en fijne persoon (en/of behandeling/werkwijze) die dit traject met mij op wilde pakken, een intens zware maar ook eenzame tijd. In die periode ben ik met regelmaat erg bang ben geweest voor de diverse boodschappen die de megafoon mij gaf. De vraag; ‘wat zou er gebeuren als ik geen weerstand meer zou kunnen bieden aan die megafoon?’ heeft vaker de revue gepasseerd. Dus naast angst voor het niet meer vol kunnen houden, was er ook wanhoop en uitzichtloosheid.

Wat had je toen willen weten wat je nu weet?

Dat 1 op de 10 mensen stemmen hoort. Dat sommige mensen wel wat horen in hun hoofd maar (nog) niet weten dat het stemmen zijn. Dat er mensen zijn die kunnen praten met hun stemmen en er hierdoor invloed op uit kunnen oefenen. Dat er zorgprofessionals zijn die vaker met dit bijltje hebben gehakt en niet zo bang zijn als ik. Met andere woorden; Er is perspectief

Hoe de stemmen klinken

Hoe klinkt een stem eigenlijk: als een echte stem, als een gedachte, of nog anders?

Bij mij is er een verschuiving geweest in hoe ik mijn stemmen bij aanvang van het traject met Dirk ervoer en na verloop van tijd in het behandelproces. In het begin klonken alle stemmen dwars door elkaar heen en waren er vooral verschillen te horen in volume, stemgeluid (klankkleur) of de keuze van woorden. Naarmate heb behandelproces vorderde ben ik ze gaan leren herkennen. Aan de klank, de intonatie bij emoties, woordkeuze/taalgebruik en ook momenten dat ze tegen mij gingen praten. Sommige stemmen zijn wat volwassener en andere wat kinderlijker. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat ze een beetje klinken zoals van mensen die je om je heen kunt horen praten. Alleen hoor ik ze dan mijn hoofd.

Wat zeggen je stemmen zoal, op een gewone dag?

Dat wil ik hier niet beantwoorden, dat is privé. Je mag me een andere vraag stellen.

Zijn er ook stemmen die aardig voor je zijn of je helpen?

Eigenlijk heeft elke stem een boodschap met wat hij/zij zegt en ligt er onder een ‘onaardige’ boodschap vaak een andere intentie. In de documentaire zie je fragmenten uit een aantal sessies waarin er veel heftige boodschappen geuit werden door de stemmen en hoe intens dat is om te horen. Maar sinds ik op een andere manier heb leren luisteren naar de stemmen en vaardiger ben geworden in het praten met ze, ervaar ik de boodschappen anders en kan ik ook meer ondersteuning ervaren in hetgeen ze zeggen.

Waar "staan" de stemmen: in je hoofd, naast je, achter je?

Ik hoor ze in mijn hoofd.

Herken je in je stemmen iemand uit je eigen leven?

Nee

Leven met stemmen, en met anderen

Wat merken anderen ervan als jouw stemmen praten terwijl we een gesprek voeren?

Dat verschilt echt per situatie. Op mijn werk of studie is het bijvoorbeeld niet aan de orde en zullen anderen eigenlijk niets aan mij merken. In de thuissituatie, spannende/emotioneel beladen situaties of binnen de (trauma) behandeling wel. Wat andere mensen op zouden kunnen merken is dat ik wegkijk en dat het kan lijken alsof ik ergens anders naar luister. Tevens kan het soms langer duren voordat ik een antwoord kan formuleren aangezien ik dan eerst heb te luisteren naar hetgeen er in mijn hoofd gezegd wordt. Soms ontstaat er binnen een gesprek verwarring omdat ik dan begin met antwoorden, even stil val, luister naar wat er intern gezegd wordt, mijn antwoord aanpas, opnieuw start met formuleren van een antwoord en hierdoor dus wel eens vastloop. Dit laatste gebeurt vaker bij emotioneel beladen onderwerpen of bij keuzemomenten waar iets van afhangt. Ondertussen kan ik aangeven dat ik soms iets langer de tijd nodig heb, ergens over na ga denken, intern wil overleggen en dat ik er dan op terugkom. Op die manier geef ik mijzelf en mijn stemmen de tijd en ruimte die ze nodig hebben en is het voor de ander, met wie ik in contact ben, ook helderder.

Hoe is het op je werk of je opleiding: weten ze het daar?

Omdat Maasja Ooms opnames wilde maken op mijn werk, heb ik in die periode de stap gezet om met collega’s te spreken over mijn deelname aan de documentaire over stemmen horen en heb ik met sommigen verhelderende gesprekken kunnen voeren.

Wat doet het met je relatie, je vriendschappen, je gezin?

Voor mijn dichtbije systeem heeft het werken met Dirk veel betekend. Doordat ik zelf meer inzicht kreeg, (o.a. meer woorden kon geven aan de ervaring, maar ook handigheid om met de stemmen te spreken) kon ik anderen meenemen in mijn proces. Delen over wat ik ervaar en wat het betekent, werkt voor de anderen om mij heen helpend. Zij snappen daardoor beter hoe iets voor mij werkt en kunnen situaties meer duiden of gemakkelijker loslaten.

Wat is het domste dat iemand ooit tegen je zei over je stemmen?

Daar geeft elke stem een eigen, ander, antwoord op en wil ik hier niet beantwoorden.

En wat is het beste dat iemand ooit zei of deed?

Jullie mogen er zijn.

Wat wil je dat mensen juist wél doen als je het ze vertelt?

Open kunnen blijven, zonder in psychologische terminologie/diagnoses of wetenschappelijke taal te vervallen. Benieuwd zijn naar mijn ervaring. Meer niet.

Ben je weleens behandeld alsof je gevaarlijk bent? Hoe was dat?

Niet per se alsof ik gevaarlijk ben maar het is er wel vaker over gegaan dat er risico’s zijn door wat de stemmen zeggen. En dat was en is echt reëel. Voor dat soort situaties heeft het mij geholpen een signaleringsplan/crisisplan te hebben zodat ik helder heb wat ik kan doen als de stemmen te sterk worden maar ook wat een ander wel of niet kan doen op zo een moment. Het is wenselijk en nodig om je omgeving hierin te betrekken zodat je het, als het echt lastig is, niet alleen hoeft te doen. Dat kunnen naasten maar ook zorgprofessionals zijn.

Wat kost het je aan energie om dit elke dag te dragen?

Het kost bakken aan energie om zo een binnenwereld managen. Om zelf aan dát roer te blijven staan en daarnaast nog de diverse andere rollen en taken op verschillende levensgebieden te vervullen. In mijn week heb ik tijd te maken om mijn binnenwereld (stemmen) te horen. Het is wisselend wat er nodig is. Dagelijks korte momenten zijn soms voldoende maar wanneer er meer dingen in mijn leven spelen, heb ik er gewoonweg meer tijd voor nodig en is een ‘stemmenspreekuur’ iets wat helpt. Voorheen moest ik hier anderhalf uur voor gaan zitten, een agenda opstellen en notuleren. Tegenwoordig doe ik het op een iets lossere manier en kan het tijdens een wandeling/hardlooprondje/werken in de moestuin. Maar je zou kunnen zeggen dat ik dan nog steeds aan het ‘werk’ ben. Dus ja, het kost veel tijd én energie.

Werken met de stemmen

Wat gebeurde er toen je voor het eerst echt naar ze luisterde?

Tijdens het werken met Dirk Corstens merkte ik dat hij niet bang was voor de stemmen. Ik ervoer een intense angst voor de stemmen dus het luisteren ernaar was ook echt een opgave, beangstigend en zwaar. Maar toen ik mij, in de loop van mijn proces, steeds meer realiseerde dat het om de boodschap onder de boodschap ging, werd het iets gemakkelijker. Dus wat veranderde er? Mijn angst voor de stemmen en wat ze zeiden, nam af.

Heb je afspraken met je stemmen gemaakt? Werken die?

Afspraken maken met mijn stemmen blijft nodig. Een aantal basisafspraken die ik met ze heb zijn: Dat ik in een week tijd maak om naar ze te luisteren en het gesprek aan kan gaan. Dat ze mij mijn werk laten doen zonder zich daarmee te bemoeien. Dat ik naar ze luister maar ze niet gehoorzaam. Dat ik, als er wat is en ze wat willen zeggen of vertellen, en ik er op dat moment geen tijd voor heb, er op een later moment tijd voor maak om erop terug te komen. Verder zijn er wekelijks situaties waarin ik afspraken met ze heb te maken of situaties die gewoonweg voorbespreking/voorbereiding vragen en waar ik dus het contact met ze over aan heb te gaan.

Wat doe je op een dag dat de stemmen je overweldigen?

Goeie vraag. Dat blijven lastige situaties waarin ik soms toch nog zoekende ben en het gewoonweg ook niet weet. Het gesprek aangaan en kunnen gaan horen waar het nu over gaat, is meestal hetgeen er nodig is maar niet altijd hetgeen wat op zo een moment realistisch haalbaar is.

Wat heeft de hulpverlening voor jou betekend, in goede en slechte zin?

Sinds mijn burn-out heb ik best een lange zoektocht gehad binnen en buiten de GGZ. Sommige mensen, werkwijzen en behandelingen konden op bepaalde gebieden wat betekenen, anderen totaal niet. Toen ik op een gegeven moment voor de zoveelste keer ergens een behandeling moest beëindigen, terug verwezen werd naar de huisarts, voelde het op dat moment uitzichtloos en had ik eigenlijk geen hoop meer op dat het voor mij ooit anders zou kunnen gaan voelen. Pas toen ik een zorgprofessional tegen kwam die de moeilijk begaanbare weg van mijn binnenwereld met stemmen en traumatische ervaringen aan wilde/durfde te gaan, kwam er weer een klein vonkje hoop op verandering. Doordat zij duidelijk aangaf er voor mij te zijn, ongeacht hoe lang het proces ook zou duren en wat we ook tegen zouden komen, toen pas kon ik echt aan de slag en werken met wat er was.

Is er iets dat je stemmen je hebben gebracht dat je niet zou willen missen?

Mijn stemmen hebben mij in leven gehouden. Dat is redelijk essentieel en zou ik niet willen missen!

Wat zou je tegen je stemmen willen zeggen als ze nu meeluisteren?

Dat ik dankbaar ben dat ze er zijn.

Waar ze vandaan komen

Weet je waar jouw stemmen vandaan komen? Durf je daarover te vertellen?

Ja, nee, hier niet.

Is er een verband met wat je hebt meegemaakt?

Ja

Wat zij meegeeft

Waar sta je nu, vergeleken met wat we in de film zien?

We zijn een flink aantal jaren verder en ik ben een stuk steviger in het proces rondom mijn stemmen. Ik kan ze nu verwelkomen als iets wat bij mij hoort en waar ik eigenlijk weinig tot geen angst meer voor ervaar. Dit hangt wel af van mijn andere klachten; als ik meer last heb van traumagerelateerde klachten, heb ik ook meer van doen met de stemmen. Maar door het werken met Dirk en mijn eigen behandelaar kan ik hier echt anders naar kijken en mee omgaan, ook op de meer uitdagende momenten.

Wat gaf jou het keerpunt?

Starten met de behandelingen bij Dirk Corstens en het moment dat hij aangaf niet bang te zijn voor mijn stemmen. Toen kon ik voelen dat ik, ondanks dat ík ontzettend bang was, het aan durfde te gaan.

Wat zou je zeggen tegen iemand die vandaag voor het eerst een stem hoort?

Probeer open te zijn en de stem niet weg te wensen of weg te drukken. En misschien vind je het fijn er iets over te delen met iemand waar je je vertrouwd bij voelt.

Wat zou je zeggen tegen de ouders of partner van zo iemand?

Maak tijd en ruimte om naar de ander te kunnen luisteren, probeer open te zijn en niet teveel in te willen gaan vullen.